Voorjaarsnota en grondexploitaties

In de commissievergadering van afgelopen week waren zowel de actualisatie van de grondexploitaties als de voorjaarsnota aan de orde .

Grondexploitatie_Lansingerland_Leefbaar3bVoorjaarsnota

De Voorjaarsnota bevat:

  • Aanpassingen van de in november 2015 vastgestelde begroting 2016, die bij het voortschrijden van de tijd zich nu eenmaal voordoen;
  • Ook moesten er diverse fouten in de begroting rechtgezet worden. Naar de mening van Leefbaar 3B te veel;
  • Tenslotte werden de per 14 april van kracht geworden nieuwe voorschriften in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) doorgevoerd. De wijzigingen van het BBV zorgen er voor dat begroting en jaarrekening een juister beeld geven van de gemeentelijke financiën dan in het verleden.

Door het vernieuwde BBV hebben gemeentes nu minder ruimte voor boekhoudkundige eigen keuzes. Leefbaar 3B staat positief tegenover de keuzes die in het BBV gemaakt zijn. Zij passen in de lijn die Leefbaar 3B steeds heeft voorgestaan. lees meer

Actualisatie grondexploitaties

downloadDe calculaties voor de grondexploitaties worden jaarlijks bijgesteld. Tot vorig jaar vond de actualisatie plaats in het najaar ten tijde van de begrotingsbehandeling. Dit jaar is het vervroegd om in de pas te lopen met de Kadernota.

De belangrijke factoren die hebben geleid tot aanpassing van de grondexploitaties zijn:

  • de resultaten van de besprekingen betreffende Westpolder;
  • het effect van de lage rentestand en
  • de beleidsbeslissing om investeringen in de infrastructuur zo laat mogelijk te doen.

Leefbaar 3B heeft bij monde van Henk Meester al eerder aangedrongen op het zo lang mogelijk uitstellen van de investeringen om daarmee zo veel mogelijk op rentekosten te besparen. Het college heeft dat nu overgenomen. De lagere rente levert een besparing van circa € 3 miljoen op ten opzichte van wat was verwacht.

Het verwachte verlies op Westpolder wordt gehalveerd door een kostenbesparing van circa € 20 miljoen. Deze laatste besparing bestaat uit twee componenten. De ene is dat de kosten voor het realiseren van de infrastructuur rechtstreeks aan de huizenkopers in rekening worden gebracht, waardoor hierover geen BTW hoeft te worden afgedragen, wat wel het geval zou zijn als de kosten opgenomen zouden zijn in de VON-prijs (VON = Vrij op naam).

De andere component van de besparing is een versobering van de infrastructuur en een verschuiving in het type woningen. Hoewel de Leefbaar fractie deze versobering betreurt, denkt ze dat het onvermijdelijk is. Anders zouden te veel kosten naar een volgende generatie doorgeschoven moeten worden. De verschuiving in type van woningen, minder sociale woningbouw, vereist wel meer aandacht voor een goed evenwicht tussen vraag en aanbod als het gaat om het sociale segment van de woningvoorraad.

Grondexploitaties

De raadsbehandeling van de jaarlijkse actualisatie van de grondexploitaties leek na de commissiebehandeling vlot te kunnen verlopen. Leefbaar 3B wilde nog op enkele vragen een antwoord hebben; dat waren:

  1. Hoe is het met de claim in Meerpolder afgelopen? Het bleek dat de gemeente de rechtszaak heeft gewonnen, maar er volgt mogelijk nog een hoger beroep.
  2. Een rapportage over de stand van zaken van Westpolder na bijna een jaar stilte is gewenst.

Verder gaf de woordvoerder van Leefbaar 3B, Henk Meester, aan welk beleid de fractie voorstaat ten aanzien van waardering van activa. Er ontstond vervolgens een hele discussie op een bepaald aspect. De VVD opende de discussie met vragen over de afwaardering van grond voor sportvelden, naar aanleiding van een onduidelijke brief die aan de raad gezonden is. Uiteindelijk werd de actualisatie van grondexploitaties wel aangenomen, maar over de balanswaardering van gronden, in het bijzonder sportvelden, zal binnenkort nog nader gesproken moeten worden.

Leefbaar 3B wil een algemene discussie over de systematiek van bepaling van balanswaarde van de grondvoorraden in de grondexploitaties. De tijden zijn veranderd, de gemeente kan haar grond niet zo gemakkelijk meer kwijt, terwijl het waarderingsbeleid nog steeds is gebaseerd op de vette jaren van voor de crisis. Het college heeft toegezegd dat een en ander aan de orde zal worden gesteld in de rentenota die voor begin 2015 in het vooruitzicht is gesteld.

Actualisatie grondexploitaties

Elk jaar rond deze tijd worden de bijgewerkte cijfers van de grondexploitaties aan de raad voorgelegd. Het nieuwe college vaart duidelijk een koers van meer openheid, omdat voor het eerst niet alleen een totaal bedrag, maar ook de cijfers van elke grondexploitatie openbaar zijn.

Verschillende fracties, waaronder Leefbaar 3B hebben hun tevredenheid hierover uitgesproken. De vooruitzichten voor de grondexploitaties lijken enigszins te verbeteren. Het te verwerken verlies is deze keer gering in vergelijking met vorige jaren. Toch bedraagt het nog bijna een miljoen euro. Het verlies komt nu vooral doordat de rentekosten op de leningen waarschijnlijk niet meer verhaald zullen kunnen worden via de grondprijs. Dat zal zo nog wel enkele jaren doorgaan. Leefbaar 3B woordvoerder Henk Meester heeft daarom geopperd om de systematiek te veranderen en ook dit deel van het verlies maar meteen te nemen.

Actualisatie grondexploitaties – College speelde met vuur

Leefbaar 3B woordvoerder Henk Meester heeft, tijdens de behandeling van de actualisatie grondexploitaties Lansingerland, voorgesteld de besluitvorming over grondexploitatie Westpolder/Bolwerk via een amendement uit te stellen.

Doordat dit amendement werd verworpen voelde Leefbaar 3B zich gedwongen met een stemverklaring tegen de goedkeuring van de actualisatie van Westpolder te stemmen. Gezegd moet worden, dat indien Leefbaar 3B zich niet verantwoordelijk had gevoeld voor de goede gang van zaken en wij tegen het voorstel hadden gestemd, dat dan het gehele voorstel verworpen zou zijn, dus ook de bekrachtiging van de geheimhouding, waardoor de bijlage grondexploitaties een openbaar stuk zou zijn geworden. Leefbaar 3B constateert dat het college ‘met vuur heeft gespeeld’ door de bekrachtiging niet als afzonderlijk voorstel aan de raad voor te leggen en dat het college door de fractie van Leefbaar 3B uit deze verlegenheid is gered.

Verder moet geconstateerd worden dat door de stemverklaring van Leefbaar 3B er geen meerderheid is voor de vaststelling van de actualisatie Westpolder/Bolwerk. Tijdens de begrotingsraad van aanstaande donderdag 7 november zal Leefbaar 3B het college vragen hoe omgegaan wordt met deze situatie.

Spreekbeurt Henk Meester in de raad van 31 oktober 2013

Het college stelt ons voor om te besluiten een groot verlies te nemen. Dit verlies kondigde zich al aan vanaf het begin van dit jaar, toen bij de voorbereidingen van de kadernota een geraamd verlies van 72 miljoen op tafel kwam. Daarna kwam de oordeelsonthouding over de jaarrekening 2012. De accountant had onvoldoende fiducie in de aannames en ramingen die voor de grondexploitatie Westpolder/Bolwerk gehanteerd werden. Vervolgens kreeg Lansingerland ook nog eens negatieve publiciteit over de financiële toestand tot zelfs in de landelijke kranten. De rekenkamer zegt dat de raad onvoldoende geïnformeerd is en wij concluderen dan dat de raad dus blijkbaar ook onvoldoende om informatie gevraagd heeft. De burgers maken zich ernstig zorgen over dreigende belastingverhogingen en afbraak van voorzieningen en vragen zich af of de door hen gekozen gemeenteraad wel voldoende bijstuurt.

Wij, de Leefbaar 3B-fractie, vinden dat de gemeenteraad zich dit alles moet aantrekken en alleen nog “ja” moet zeggen tegen zulke grote bedragen als we zeker weten dat de juiste keuzes zijn gemaakt en er geen betere alternatieven zijn.

Indachtig de kritische uitlatingen van de accountant over Westpolder zeggen wij daarom: “Stel de vaststelling van die grondexploitatie uit. Het college kan dan in concrete termen en bedragen duidelijk maken welke keuzes en aannames hij heeft gemaakt. En daaruit kunnen de financiële consequenties dan worden afgeleid”

Leefbaar 3B vindt dat de tijd voorbij moet zijn waarin de raad voorstellen als dit accepteert in de hoop dat alles wel ‘op zijn pootjes terecht komt’. De ontwikkelingen van de afgelopen jaren hebben bewezen dat dit laatste vaak niet het geval is.

We dienen daarom het volgende amendement in:

Besluit 1 te vervangen door:

1a. In te stemmen met de actualisatie grondexploitaties 2013 met uitzondering van die voor Westpolder/Bolwerk

1b. De grondexploitatie Westpolder/Bolwerk opnieuw aan de orde te stellen nadat een meer uitgebreide en ook kwantitatieve onderbouwing en verantwoording van de wijziging aan de raad is verstrekt

Wij hebben niet de illusie dat we zo maar grote verliezen kunnen wegpoetsen. Daarbij realiseren we ons dat het vele jaren zal duren voor het gat dat er is met bezuinigingen en lastenverhogingen gedicht is. En daarom wil Leefbaar 3B alles doen om nieuwe problemen te voorkomen. Dat is de achtergrond van onze aanpak.

Ik citeer tot slot een deel van aanbeveling 3 uit het meest recente rapport van de rekenkamer. Dat zegt:

“Zorg ervoor dat de raad bij nieuwe risicovolle investeringen de beschikking krijgt over:

  • een recent marktonderzoek;
  • de financiële omvang van de belangrijkste risico’s;
  • zorgvuldig opgestelde financiële verkenningen.”

Tot slot herinnerde Henk Meester de raad aan de door velen bij de behandeling van het rekenkamerrapport geuite mening dat lering getrokken moest worden uit de conclusies in dat rapport. Dit voornemen kan meteen bij de andere grondexploitaties toegepast worden, met name bij Westpolder/Bolwerk.